Soms ontstaat een ontwerp niet vanuit een blanco vel papier, maar groeit het verder uit een eerder kunstwerk. Connected is daarvan een treffend voorbeeld.

Jaren eerder ontwierp ik Reïncarnation, een experimenteel object dat volledig in het teken stond van hergebruik. Een verweerde rugleuning van een antieke stoel en een bundel geoxideerd staaldraad vormden samen een sculpturale stoel die eerder als kunstobject dan als gebruiksvoorwerp was bedoeld. Het werk liet zien dat afgedankte materialen een nieuw leven kunnen krijgen zonder hun geschiedenis te verliezen.

Na de presentatie verdween Reïncarnation jarenlang uit beeld. Tijdens de ontwikkeling van mijn meubelcollectie werd echter regelmatig gevraagd wanneer ik een eigen designstoel zou ontwerpen. Dat bracht mij terug naar dit eerdere kunstwerk.

Het uitgangspunt was duidelijk: de nieuwe stoel moest de expressieve kracht van Reïncarnation behouden, maar tegelijkertijd een volwaardig designobject worden.

Zo ontstond Connected.

Het kenmerkende netwerk van stalen lussen werd opnieuw volledig met de hand gevormd. Elke bocht, elke verbinding en elke las maakt deel uit van een arbeidsintensief proces waarin geen twee vormen identiek zijn. De organische staalstructuur vormt een spannend contrast met de strakke houten delen en de zorgvuldig beklede lederen elementen.

Van Connected werden slechts twee exemplaren vervaardigd. Bij de ene stoel vormt het leder de zitting, bij de andere het rugdeel. Afzonderlijk verschillen zij van elkaar, maar samen vertellen zij hetzelfde verhaal. Zij zijn letterlijk én figuurlijk met elkaar verbonden.

Connected vormt de schakel tussen kunst en design. Het ontwerp bewijst dat een sculpturaal object niet hoeft in te boeten aan functionaliteit en dat design juist aan kracht wint wanneer het een artistieke oorsprong heeft.

Technische fiche

Naam: Connected

Ontwerp en vervaardiging: Robert van den Herik

Bouwjaar: 2012

Uitvoering: Uniek stel van twee stoelen

Materialen:

• Handgevormd stalen rondmateriaal

• Houten stoelconstructie

• Lederen rugleuning of lederen zitting

Kenmerken:

• Volledig handmatig gevormde staalstructuur

• Elke metalen lus is individueel gebogen

• Twee complementaire uitvoeringen die samen één ontwerp vormen

Over dit ontwerp

Connected markeert een belangrijk moment binnen mijn ontwerpontwikkeling. Waar Reïncarnation ontstond als een autonoom kunstobject vanuit het idee van recycling, slaat Connected de brug naar functioneel design.

De stoel laat zien dat kunst en gebruiksvoorwerp elkaar niet uitsluiten, maar elkaar juist kunnen versterken. De vrije, bijna spontane beweging van het staal contrasteert met de strakke geometrie van hout en leder. Daardoor ontstaat een meubel dat zowel sculptuur als stoel is.

Het feit dat slechts één stel werd vervaardigd, onderstreept het unieke karakter van dit ontwerp. Niet alleen de vorm verbindt beide stoelen met elkaar, maar ook het verhaal erachter: de evolutie van een kunstwerk naar een functioneel designobject.